ผลการวิจัยล่าสุด: แนวทางการวินิจฉัยและรักษาพฤติกรรมก้าวร้าวในแมว

บทความวิจัยที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารวิชาการระดับนานาชาติ Life (Scopus, Q1) รายงานผลการศึกษาทางคลินิกเกี่ยวกับพฤติกรรมก้าวร้าวในแมว โดยทีมวิจัยด้านจิตวิทยาและพฤติกรรมสัตว์เลี้ยง นำโดย รศ.ดร.น.สพ.เติมพงศ์ วงศ์ตะวัน

การศึกษานี้ดำเนินการในแมวที่มีพฤติกรรมกัดเจ้าของเป็นประจำ จำนวน 100 ตัว ซึ่งเข้ารับการรักษาในคลินิกจิตเวชสัตว์เลี้ยง ภายใต้กระบวนการวินิจฉัยและติดตามผลอย่างเป็นระบบ

วัตถุประสงค์ของการศึกษา

เพื่อวิเคราะห์ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับพฤติกรรมก้าวร้าวในแมว ประเมินประสิทธิภาพของแนวทางการรักษา และเปรียบเทียบผลของการใช้ยาปรับพฤติกรรมกับการปรับพฤติกรรมเชิงสิ่งแวดล้อม

ผลการศึกษาที่สำคัญ

1. ปัจจัยด้านสายพันธุ์และการทำหมัน

• แมวพันธุ์แท้มีแนวโน้มแสดงพฤติกรรมก้าวร้าวสูงกว่าแมวพันธุ์ผสม
• การทำหมันไม่สามารถลดพฤติกรรมก้าวร้าวได้อย่างมีนัยสำคัญในหลายกรณี

2. ความก้าวร้าวจากการสัมผัส (Petting-Induced Aggression)

• แมวทุกตัวในกลุ่มตัวอย่างมีปัญหาความก้าวร้าวที่เกี่ยวข้องกับการสัมผัส
• เหตุการณ์ที่กระตุ้นให้เกิดการกัดมากที่สุด ได้แก่
  • การแปรงขน
  • การตัดเล็บ
  • การอาบน้ำ
• รองลงมาคือการลงโทษทางกายหรือการดุเสียงดัง

ทั้งนี้ การสัมผัสที่เหมาะสมสามารถช่วยลดความก้าวร้าวได้ แต่การสัมผัสมากเกินไป โดยเฉพาะการจูบแมว อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการถูกทำร้าย

3. ความก้าวร้าวจากการเล่น (Play-Related Aggression)

• 78% ของแมวในงานวิจัยมีพฤติกรรมก้าวร้าวจากรูปแบบการเล่น
• ปัจจัยสำคัญ ได้แก่
  • การให้กัดมือเล่นจนเกิดการเรียนรู้เชิงพฤติกรรม
  • การเล่นเลียนแบบพฤติกรรมผู้ล่า
  • การเรียกร้องความสนใจจากเจ้าของ

แนวทางการรักษา

การรักษาประกอบด้วย 2 แนวทางหลัก ได้แก่

1. การปรับพฤติกรรม (Behavior Modification)
   เหมาะสำหรับกรณีความก้าวร้าวระดับเล็กน้อย มุ่งเน้นการปรับรูปแบบการสัมผัส การเล่น และการตอบสนองของเจ้าของ
2. การใช้ยาปรับพฤติกรรม (Pharmacological Treatment)
   พบว่าการใช้ยามีประสิทธิภาพสูงกว่าการปรับพฤติกรรมเพียงอย่างเดียวในกรณีที่มีความรุนแรงระดับปานกลางถึงรุนแรง

• Fluoxetine มีประสิทธิภาพในการลดพฤติกรรมก้าวร้าว
• CBD (สารสกัดจากดอกกัญชง) ให้ผลลดความก้าวร้าวใกล้เคียงกัน
  โดยมีผลข้างเคียงด้านความอยากอาหารน้อยกว่า
  และอาจช่วยส่งเสริมความอยากอาหารและสภาพขน

CBD จึงถูกเสนอเป็นทางเลือกใหม่ในการจัดการพฤติกรรมก้าวร้าวในแมว ภายใต้การดูแลของสัตวแพทย์

ข้อเสนอแนะทางคลินิก
การวินิจฉัยพฤติกรรมก้าวร้าวควรทำโดยสัตวแพทย์เฉพาะทาง

• ไม่ควรใช้การลงโทษเป็นวิธีจัดการพฤติกรรม
• การรักษาอย่างเหมาะสมสามารถช่วยให้แมวกลับมามีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น
• เจ้าของไม่จำเป็นต้องทนต่อพฤติกรรมทำร้ายซ้ำ ๆ เพราะพฤติกรรมดังกล่าวสามารถรักษาได้

เอกสารอ้างอิง

อ่านบทความวิจัยฉบับเต็มได้ที่
https://www.mdpi.com/2075-1729/16/2/307