ผลงานวิจัยด้านสุขภาพสัตว์น้ำ ของวิทยาลัยสัตวแพทยศาสตร์อัครราชกุมารี มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ นำโดย ผศ.ดร. เชฐตุพล พูลจันทร์ (chettupon.po@wu.ac.th) และคณะ ตีพิมพ์ในวารสาร Veterinary World ศึกษาการใช้สาร β-glucan จากไดอะตอมทะเล เพื่อเสริมภูมิคุ้มกันของกุ้งขาว (Penaeus vannamei) ต่อการติดเชื้อแบคทีเรีย Vibrio parahaemolyticus ซึ่งเป็นสาเหตุของโรค AHPND (Acute Hepatopancreatic Necrosis Disease) ที่สร้างความเสียหายอย่างมากต่ออุตสาหกรรมเพาะเลี้ยงกุ้งทั่วโลก

งานวิจัยได้ทดลองเสริม β-glucan จากไดอะตอมทะเลสองชนิด ได้แก่ Chaetoceros muelleri และ Thalassiosira weissflogii ในอาหารกุ้งเป็นเวลา 30 วัน เพื่อประเมินผลต่อการเจริญเติบโต ภูมิคุ้มกัน และความต้านทานต่อเชื้อแบคทีเรีย ผลการศึกษาพบว่ากุ้งที่ได้รับอาหารเสริม β-glucan มีการเจริญเติบโตดีขึ้น และมีจำนวนเซลล์ภูมิคุ้มกัน (hemocytes) เพิ่มขึ้นเมื่อเทียบกับกลุ่มควบคุม

การวิเคราะห์ระดับยีนยังพบว่าการเสริม β-glucan โดยเฉพาะการใช้ สารสกัดจากไไดอะตอมทะเลทั้งสองชนิดร่วมกัน กระตุ้นการแสดงออกของยีนที่เกี่ยวข้องกับภูมิคุ้มกันหลายชนิด โดยเฉพาะ ยีน Lysozyme ซึ่งเป็นเอนไซม์สำคัญในการทำลายแบคทีเรีย นอกจากนี้ การทดลองยับยั้งการทำงานของยีนดังกล่าวทำให้กุ้งมีอัตราการรอดชีวิตลดลงเมื่อเผชิญกับการติดเชื้อ แสดงให้เห็นว่ายีนนี้มีบทบาทสำคัญต่อการป้องกันโรค

ผลการศึกษาชี้ว่า β-glucan จากสาหร่ายทะเลสามารถช่วยเสริมภูมิคุ้มกัน เพิ่มการเจริญเติบโต และเพิ่มความทนทานต่อโรคในกุ้งขาวได้ จึงมีศักยภาพในการนำไปใช้เป็นสารเสริมในอาหารกุ้ง เพื่อลดการใช้ยาปฏิชีวนะและส่งเสริมการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำอย่างยั่งยืน

สนใจอ่านวารสารฉบับเต็มได้ที่

https://doi.org/10.14202/vetworld.2025.1047-1058

Key message

🦐 โรค AHPND จากแบคทีเรีย Vibrio parahaemolyticus เป็นปัญหาสำคัญที่สร้างความเสียหายต่ออุตสาหกรรมกุ้งทั่วโลก

🌊 นักวิจัย ม.วลัยลักษณ์ พบว่า β-glucan จากไดอะตอมทะเล สามารถใช้เป็นสารเสริมในอาหารกุ้งเพื่อกระตุ้นภูมิคุ้มกันได้

📈 กุ้งที่ได้รับ β-glucan มี การเจริญเติบโตดีขึ้น และมีจำนวนเซลล์ภูมิคุ้มกันเพิ่มขึ้น เมื่อเทียบกับกลุ่มที่ไม่ได้รับสารเสริม

🧬 การศึกษาระดับยีนพบว่า ยีน Lysozyme ซึ่งช่วยทำลายแบคทีเรีย ถูกกระตุ้นการทำงานอย่างเด่นชัด หลังการเสริม β-glucan

🌱 ผลการวิจัยชี้ว่า β-glucan จากไดอะตอมทะเลเป็นทางเลือกธรรมชาติในการลดการใช้ยาปฏิชีวนะ และช่วยส่งเสริมการเพาะเลี้ยงกุ้งอย่างยั่งยืน